أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

د مقدمه 32

آثار الباقيه ( فارسى )

يارى است كه شبهه و ترديد را از ما دور مىسازد چه ، جز اين راه ديگرى نيست كه ما را به حقيقت مقصود برساند اگرچه در آن راه بسيار كوشش كرده و سختيهاى زيادى كشيده باشيم . با آنكه اين راه و قاعده‌اى كه من پيشنهاد كرده‌ام آسان نيست كه به زودى آن را تميز دهيم بلكه پاره‌اى از آن اخبار امكان دارد كه وقوع يابد و اگر ببطلان آن گواهى ديگرى نباشد مانند اخبار راست و واقع خواهد بود . گاهى از احوال عادى امروز چيزى مشاهده مىكنيم كه اگر مانند آن را از زمانهاى قديم نقل كنند ما آن را محال خواهيم دانست و عمر انسان به شناسايى تاريخ يك ملت كفايت نمىكند تا چه رسد به تاريخ ملل جهان و چون امر از اينقرار شد پس ما بايد هركدام از اين اخبار را كه نزديكتر و مشهورتر است از صاحبان آن بگيريم و تا اندازه‌اى كه مىتوانيم آن را اصلاح كنيم و ديگر گفته‌هاى ايشان را بآن‌طور كه هست بگذاريم تا اين كار براى جويندگان حقيقت و دوستداران حكمت بر تصرف در غير اين قضايا سرمشق باشد و نيز خود ما را به مجهولات ديگرى ارشاد و راهنمايى كند و ما هم به خواست خدا چنين كرديم .